Dlaczego warto stworzyć ogród przyjazny zapylaczom?
Pszczoły i motyle to nie tylko ozdoba letniego krajobrazu – są kluczowymi zapylaczami, od których zależy plonowanie wielu roślin uprawnych i dzikich. Niestety, ich liczebność spada z powodu utraty siedlisk, monokultur rolniczych i stosowania pestycydów. Własny ogród może stać się dla nich bezpieczną ostoją. Wybierając odpowiednie gatunki, zapewniamy pożywienie (nektar i pyłek) przez cały sezon wegetacyjny, od wiosny do jesieni. Ważne jest, aby sadzić rośliny w grupach – im więcej kwiatów tego samego gatunku obok siebie, tym łatwiej owadom je znaleźć. Unikajmy też chemicznych oprysków, a zamiast tego postawmy na naturalne metody ochrony. Poniżej przedstawiamy sprawdzone rośliny, które przyciągną do ogrodu pszczoły i motyle.
Byliny i kwiaty jednoroczne – kolorowe stołówki dla owadów
Byliny są doskonałym wyborem, ponieważ kwitną przez wiele lat i często mają długi okres kwitnienia. Kwiaty jednoroczne z kolei szybko wypełniają wolne przestrzenie i zachwycają różnorodnością barw. Oto gatunki szczególnie cenione przez pszczoły i motyle:
- Lawenda wąskolistna – nektar i pyłek przyciągają pszczoły, a jej zapach odstrasza komary. Kwitnie od czerwca do sierpnia.
- Jeżówka purpurowa – długo kwitnąca bylina (lipiec–wrzesień), ulubiona przez motyle, zwłaszcza rusałki i bielinki.
- Słonecznik zwyczajny – jednoroczny gigant dostarczający mnóstwa pyłku; pszczoły chętnie odwiedzają jego duże koszyczki.
- Facelia błękitna – roślina miododajna numer jeden, kwitnie od czerwca do października, idealna na poplon.
- Macierzanka zwyczajna – niska bylina o drobnych kwiatkach, nektar dla pszczół i motyli, doskonała na skalniaki.
- Kocimętka (nepeta) – podobna do lawendy, kwitnie od maja do września, przyciąga pszczoły i trzmiele.
- Astry bylinowe – późne kwitnienie (wrzesień–październik) to ostatnia szansa na pokarm przed zimą.
- Rudbekia owłosiona – żółte kwiaty od lipca do przymrozków, chętnie odwiedzane przez motyle dzienne.
Krzewy i drzewa – trwałe źródło pokarmu
Krzewy i niewielkie drzewa zapewniają stabilne, wieloletnie źródło nektaru i pyłku, a często także schronienie dla owadów. Warto je sadzić w tle rabat lub jako żywopłoty. Polecane gatunki:
- Budleja Davida (motyli krzew) – jego długie, pachnące kwiatostany przyciągają całe chmary motyli (rusałki, pazie, bielinki) od lipca do września.
- Bez czarny – wczesne kwitnienie (maj–czerwiec) daje obfity pyłek, a potem jagody dla ptaków.
- Lipa drobnolistna – drzewo o niezwykle bogatym nektarze, ale uwaga – pyłek lipy jest trujący dla pszczół w dużych ilościach? (mit – w rzeczywistości lipa jest bezpieczna, ale może powodować osłabienie przy braku innych źródeł). Lepiej sadzić lipę w mieszanych nasadzeniach.
- Głóg jednoszyjkowy – kwitnie w maju, obficie dostarcza pyłku i nektaru, a cierniste gałęzie chronią gniazda ptaków.
- Jarząb pospolity – późnowiosenne kwiaty, a jesienią owoce dla ptaków; przyciąga pszczoły i trzmiele.
- Maliny i jeżyny – krzewy owocowe, które same potrzebują zapylaczy, a jednocześnie obficie nagradzają je nektarem.
Zioła i rośliny przyprawowe – nie tylko dla kuchni
Większość ziół kwitnie długo i wydziela intensywny zapach, który przyciąga owady. Dodatkowo mamy z nich własne plony do herbaty i potraw. Warto posadzić:
- Miętę pieprzową – kwitnie od lipca do sierpnia, pszczoły uwielbiają jej drobne kwiaty; rośnie ekspansywnie,